Derde kerstdag: Restjes

Uiteinde van de Puente de Triana

Vandaag geen vastomlijnd programma, afgezien van de flamengo-show om 19:30. Wel wat losse ideeën: we willen nog steeds de paddestoelen beklimmen, het Museum der Schone Kunsten schijnt de moeite waard te zijn, en er ligt aan de andere kant van de Guadalquivir die door Sevilla stroomt een oude ambachtswijk waar het naar verluidt goed toeven is.

De afwezigheid van programma betekent in ieder geval ook afwezigheid van een concrete aanleiding om op te staan, en dat laten we dan ook eerst maar even achterwege. Pas tegen elven roert zich iets in kamer 105, na helaas wel een nacht en ochtend die weer onderbroken werden door in- en uitgaande medegasten en (vooral ook) door kleine kinderen.

Ons gebrek aan haast heeft behalve aangename kanten ook nadelen, zo blijkt als we op stap gaan naar het eerste losse eindje, het panorama vanuit de paddenstoelen: er heeft zich een aanzienlijke rij wachtenden gevormd. Tja, dit keer hebben we geen kaartjes die ons recht geven op voordringen! Later maar weer proberen...

Kerststal van Playmobil

Een andere bezienswaardigheid die in alle boekjes terugkomt is het Museo de Bellas Artes. De route ernaartoe is precies omgekeerd aan die die we maandagavond in alle rust vanaf het busstation naar ons appartement liepen, maar onherkenbaar veranderd door de zon, de open winkels en vooral de verkeersdrukte. De smalle straatjes bieden ruimte aan één richting, waarin zich zich dan ook onophoudelijk auto's, motoren en bussen bewegen; de nog veel smallere stoepjes zijn al evenzo druk begaan met Spaanse gezinnen en buitenlandse toeristen, en dat bidirectioneel. We horen heel veel Japans, veel Nederlands, af en toe Frans en een enkele keer een andere taal. (Overigens zijn alle opschriften en aanwijzingen, voorzover internationaal, meestal in Engels en Frans gegeven - misschien niet nu maar wel op andere tijden vormen Fransen duidelijk een belangrijke doelgroep.)

Kerststal van kurk

We duiken op weg naar het museum nog een tweetal kerken in om daar de kerststallen te bezichtigen: inmiddels zijn we er achter dat dit een populaire Spaanse kunstvorm is. We zien er een van Playmobil en een van kurk; de laatste, menen we aan de aanwezigen te kunnen afleiden, gecreëerd door een groep diep-autisten.

Een teleurstelling wacht ons bij het museum: opnieuw een rij. Waarschijnlijk hadden we het kunnen vermoeden. Natuurlijk geen reserveringen; dat had ook helemaal niet gekund, toegang tot het museum is gratis, dan valt er ook weinig te reserveren. We voegen ons even bij de wachtenden om een schatting te maken van de throughput; hoewel niet nul, is die toch echt te laag om ons staande te houden. Dan maar een fietsje gepakt en de tip van onze hotelbediende opgevolgd: de wijk Triana zou de oudste van Sevilla en de moeite van een bezoekje waard zijn.

Markthallen, bovenop de Castillo de San Jorge

Direct aan de andere kant van de rivier bevinden zich, onder een markthallencomplex, de restanten van het Castillo de San Jorge, in de loop van de negentiende eeuw misschien vol schaamte met de grond gelijk gemaakt maar in recenter tijden toch weer aan het licht gebracht. Dit kasteel is namelijk eeuwenlang een centrum geweest van de Spaanse inquisitie, en alle gruwelijke willekeur die je daar mee associeert. Naast een archeologische vindplaats van matig belang - er is maar weinig echt over van dat kasteel, hoewel dat weinige wel smaakvol is gereconstrueerd - is het vooral een gedenkplaats die in opzet enigszins te vergelijken is met die van het Joodse museum in Berlijn: de verhalen van de slachtoffers worden verteld. De vergelijking tussen holocaust en inquisitie gaat allicht op een aantal punten mank - de meest opzichtige punten natuurlijk de omvang, en het gebruik van ras/ethniciteit versus religie als criterium voor vervolging - maar beiden vertellen hetzelfde droeve verhaal over de systematiek, willekeur en wreedheid waarmee mensen die zichzelf voor hoogst deugdelijk houden elkaar iets kunnen aandoen.

Tafelblad in lunchcafé

Battus heeft ooit een formule opgesteld voor de ergte van een gebeurtenis; als ik het me goed herinner staat daarin de tijd die sindsdien is verstreken in de deler. Iets dat 50 jaar geleden gebeurd is, is dus (volgens Battus) vier keer zo erg als wanneer hetzelfde 200 jaar in het verleden zou liggen. Het hoogtepunt van de inquisitie ligt meer dan 3 eeuwen achter ons, en diep geschokt zijn we dan ook niet als we terug op straat keren; maar deze expositie vormt wel een verrijking van onze ervaring en van onze kennis überhaupt.

Handwerklieden treffen we in Triana niet aan, veel zin in lang zoeken hebben we eigenlijk ook niet. Tijd voor een lunch. De rivierkade biedt teleurstellend weinig, anders dan ons gidsje belooft. Er zíjn wel eetgelegenheden, maar allemaal dicht: misschien alleen 's avonds? We vinden uiteindelijk wel weer een geschikte tapas-tent en eten ons buikje rond. Thuis moet dit er allemaal weer af...

Jezuskleedjes

Eigenlijk hebben we alle losse eindjes nu afgewerkt, of in ieder geval een poging daartoe ondernomen. We moeten nu alleen de tijd tot de flamengo-show nog op nuttige wijze besteden. Aan ons te bepalen wat nuttig is. Eerst doen we een poging om onze kerststal-impressies verder te verrijken, maar een tweetal kerken aan Triaanse zijde blijken op dit uur van de dag, of op deze dag van de week, of deze week van het jaar dicht te zijn. Doen kerken aan siesta? Bij wijze van alternatief vergapen we ons nog maar een keer aan de vlaggen, of doeken, met echt heel lelijke afbeeldingen van een kindje Jezus, die her en der over de balkonnetjes hangen. In een ander raam klimmen Drie kleine Koningen aan een touw naar boven. Spanje kent zo z'n eigen kerstgebruiken.

Drie klimmende koningen

Dan maar teruggekuierd naar de oostzijde van de Guadalquivir en de Bellas Artes een nieuwe kans gegeven. Helaas, de rij is nog langer dan tevoren. Hetzelfde geldt voor de paddestoelen: zij zijn ons niet gegund, zoveel is duidelijk. In een ultieme poging iets anders te doen dan domweg teruggaan naar ons appartement (een optie die met de minuut aantrekkelijker wordt) zoeken we een terrasje in de zon. Tevergeefs: weliswaar houdt de zon het hier bijna twee uur langer uit dan in Enschede of Groningen, maar de smalte van straten staat garant voor schaduw. 's Zomers natuurlijk een zeer wenselijke eigenschap; in de winter zouden ze best hier en daar een paar gebouwen mogen slopen.

In arren moede besluiten we dat we eigenlijk ook niets liever willen dan ons korststondig terugtrekken op privéterrein en de voeten rust gunnen. Per slot van rekening moet er ook nog geblogd worden: na een etmaal is de indrukkenopslag behoorlijk gevuld en is het hoog tijd een deel daarvan in de wolken op te slaan. De uploadsnelheid valt altijd tegen; met minder dan anderhalf uur per dag ben ik er echt niet.

Flamengo: Dramatis personae

Weer op krachten gekomen begeven we ons even later naar de flamengo. We zijn mooi op tijd, en dat blijkt ook niet voor niets te zijn geweest als we het theaterzaaltje binnenkomen: het podium is dieper dan de rest van de zaal, met twee rijen stoelen is de ruimte gevuld; laatkomers krijgen een inferieure stoel aan de zijkant. Wij zitten prima en wachten op wat er komen gaat.

Wat er komt is een wervelende show met twee dansers, een gitarist, een zanger/klapper en een leerling-zanger/klapper. We worden vergast op veel virtuositeit, getokkel, geklap, gestamp en geratel van castagnetten, voortgebracht door wervelende lichamen. In de intieme setting kan je de zweetdruppels tellen. Wat het vooral speciaal maakt is de ritmiek, die eerst volkomen onnavolgbaar is maar zich langzaamaan in je hoofd nestelt. Er is wel degelijk een grote lijn, maar die raakt volkomen op de achtergrond door de versieringen en versieringen van versieringen.

Flamengo: Actie!

Het alwetende internet vertelt dat er weinig of geen formele scholing is voor de flamengo, dat het een kwestie is van traditie en doorgeven van leermeester(es) op leerling(e). Het lijkt me inderdaad zinloos om dit soort muziek op papier te zetten: de ogen zouden het niet bijhouden, het vertaalproces van notatie naar de bewegingen van handen en voeten zou domweg te traag zijn om de tweeëndertigsten en vierenzestigsten, hemiolen en syncopes nog in volle glorie te kunnen produceren.

Kortom, een zeer geslaagd uur! Wat ons betreft had het best langer mogen duren, maar de dansers kunnen wel een douche gebruiken en de gitarist zal zijn handen ook wel even willen masseren. Bovendien staan de bezoekers van de volgende show al te wachten. Volgens Margrieta's gidsje wordt hier "aanstormend jong talent" een kans geboden (al waren onze dansers zo jong niet meer); aan te nemen valt dat er voor de tweede show van de avond andere artiesten zijn.

De verliezers

We zoeken en vinden opnieuw een tapas-tent iets verder zuidwaarts. Ook om 21 uur horen we nog tot de vroegere gasten, na ons komen nog diverse families binnen. Aan de wand kangen stierenkoppen, zonder twijfel slachtoffers van een cultureel aspect van zuid-Spanje dat we zonder spijt aan ons voorbij laten gaan. Het afschaffen van het stierenvechten, als het al ooit zover komt, zal nog wel wat meer (stamp)voeten in de aarde hebben dan het ombouwen van Zwarte Piet.

Giralda bij nacht

Drie volle dagen Sevilla: het was lang genoeg voor het soort toerisme dat wij bedrijven, en ook lang genoeg om helemaal weg te zijn geweest. Korter, en je moet dingen weglaten (en de verhouding reis/verblijftijd komt onder druk te staan); langer, en je moet gaan zoeken naar bestemmingen buiten de stad. Ze zijn vast te vinden, Margrieta heeft (enigszins systematisch) al een vooronderzoekje gedaan, maar allebei vinden we het ook wel weer mooi geweest en zien we uit naar ons eigen bed. Nog even Bienvenue chez les Ch'tis uitzien, daarna maken we ons op voor de laatste Sevillaanse nacht.